Oldtimer Vrienden Club Bergen op Zoom

 

Rit april 2017.

Uitgezet door Martin en Corrine Hector en gereden op zondag 9 april 2017.

www.afstandmeten.nl/index.php?id=1959221

Rondom Halderberge

De opkomst was goed te noemen. Net zoals het zonnige weer op deze 2e zondag van de maand,  9 april 2017. Het was gezellig druk op het terrasje van Le Soleil op Hoogerheide. De rit was uitgezet door Martin en Corrine Hector en rond 11 uur werd er vertrokken.

Het ging vanuit Hoogerheide naar Bergen op Zoom. Bij Mattemburgh werd De Lindonk ingeslagen, een weggetje wat niet vaak wordt opgenomen in de ritten. We verlieten Mattemburgh via Heimolen om na Heerle en Kruisland aan  een ronde om Halderberge te gaan rijden.

Vanaf het jaar 1275 wist de cisterciënzer abdij van St. Bernard te Hemiksem in het gebied van Gastel, Hoeven en Oudenbosch allerlei rechten en goederen te verkrijgen. De schenking in december van dat jaar door Arnout van Leuven, heer van Breda, markeert de entree van de abdij in deze regio. Vanaf dat moment werd ook begonnen met de ontginning en ontwikkeling van het gebied.

In een akte van 6 december 1298, waarbij de heer van Breda de abt bevestigt in zijn bezit en zijn bestuurlijke en rechtsprekende bevoegdheden, wordt regelmatig gesproken over het Goed van Halderberge. Hieronder werd verstaan een gebied waarin globaal de voormalige gemeenten Hoeven en Oudenbosch, en een deel van Oud en Nieuw Gastel lagen.

Tussen de twaalfde eeuw en de zestiende eeuw ontwikkelden de dorpen zich in het gebied. Op markante of strategisch belangrijke plaatsen vestigden turfstekers, schippers en landbouwers zich en op die plaatsen zijn de dorpen ontstaan. In het midden van de zestiende eeuw kwam een einde aan de turfwinning. Veel arbeiders bleven echter in het gebied wonen en ontplooiden nieuwe activiteiten. Door het uitbreken van de Tachtigjarige Oorlog veranderde er veel in het gebied. Rampen en epidemieën zorgden voor een leegstroom en na het einde van de oorlog in 1648 begon een periode van wederopbouw. Vanaf die tijd zijn de dorpen ontstaan zoals we ze nu nog kennen. Elk dorp heeft een eigen identiteit en geschiedenis.

De oorsprong van het toponiem Halderberge is niet eenduidig vast te stellen. Een eerste variant verklaart Halderberg uit Halreberg, waarbij de stam Halre vervolgens is afgeleid van Harle. De samenstelling van har of haar en le of lo staat dan respectievelijk voor een zandige heuvelrug en een bosje op hoge zandgrond.

De tweede variant zoekt de betekenis van Halreberg in het Germaans, met name in halan berga, waarbij halu staat voor afhellend en berga voor berg. Zowel het beeld van een beboste zandige heuvelrug, als dat van een afhellende berg past in het dertiende-eeuwse landschap.

De vaststelling van Halderberge als gemeentenaam betekent een blijk van waardering voor de monniken van de abdij van St. Bernard, die in het laatste kwart van de dertiende eeuw de basis hebben gelegd voor de latere ontwikkeling van de dorpsgemeenschappen van Gastel, Hoeven en Oudenbosch. Zoals bekend zijn de woonkernen Stampersgat en Bosschenhoofd van latere datum.

Gastelsveer en Stampersgat werden aangedaan. Bij de Dikkendijk richting Zevenbergen was ik getuigen van een leuk voorval. Ik zag hoe een paard aan de kant ging en wachtte op een eend. Of moet ik zeggen 1 paard aan de kant voor 2 paarden, zegt u het maar. Het was wel de Deux Chevaux van de familie Parel.

Na Zevenbergen richting Standaardbuiten, waarna we Oudenbosch bereikten. In Oudenbosch voorbij de basiliek van de Heilige Agatha en Barbara, de kopie van de Sint Pieter. Bosschenhoofd volgde. Hier werd bij restaurant De Haard buiten in het zonnetje genoten van een heerlijke lunch. Buiten het bekende “Twaalfuurtje” was er ook de visvariant verkrijgbaar het “’Eénuurtje”.

Na de lunchpauze gingen we verder met de ronde om Halderberge. Via Ruchpen en Schijf nog een stukje Vlaanderen bij Horendonk. Via Nispen en Huijbergen was het weer genieten op het terras van Le Soleil in Hoogerheide. Martin en Corrine hadden ons een leuke dag bezorgd. 

Uw razend nieuwsgierige reporter.